featured

Japon arkeolog buldu, Hitit İmparatorluğu’na ait sırlarla dolu 3 bin 300 yıllık tablet

Kırıkkale’de hafriyat çalışmaları yapan arkeolog Doç. Dr. Kimiyoshi Matsumura, Büklükale hafriyat alanında Hitit İmparatorluğu’ndan kalma 3 bin 300 yıllık bir tablet bulundu. Hitit periyoduna ilişkin bu değerli keşif, tarihin karanlık sayfalarına ışık tutuyor. Hitit kraliyet ailesinin dini merasimleriyle ilgili bilgiler içeren tablette, Arzava hükümdarının Tarhuntarado’nun isminin geçmesi dikkat çekiyor.

Kırıkkale’nin Karakeçili ilçesinde yer alan Büklükale’de, Doç. Dr. Kimiyoshi Matsumura başkanlığındaki Japon Anadolu Arkeoloji Enstitüsü takımı, 15 yıldır süren hafriyat çalışmalarında kıymetli keşiflere ulaştı. “Aşağı şehir” ve “Yukarı şehir” olmak üzere iki arkeolojik alandan oluşan hafriyat alanında, binlerce yıllık tarihin izleri gün yüzüne çıkarılıyor. Hafriyat çalışmalarında, Hitit İmparatorluğu’na ilişkin 3 bin 300 yıllık bir çivi yazılı kil tablet bulundu. Bu tablet, Hititçe ve Hurrice yazılmış olup, Hitit kraliyet ailesinin dini merasimlerini anlatıyor.

Büklükale, Hitit İmparatorluğu’nun stratejik ehemmiyete sahip bir şehir

Tablette, Hitit İmparatorluğu’nun felaketle sonuçlanan bir yabancı istilasından da bahsediliyor. Ayrıyeten tablette, Arzava hükümdarı Tarhuntarado’nun isminin de geçmesi dikkat çekiyor. Bu isim, daha evvel Mısır’ın Amarna kentinde bulunan tabletlerde de tespit edilmişti. Büklükale hafriyat alanında yapılan bu keşif, bölgenin Hitit İmparatorluğu’nun stratejik değere sahip bir kent olduğunu gösteriyor. Hafriyat çalışmalarında ortaya çıkan bu kıymetli keşif, tarihin karanlık sayfalarına ışık tutmaya devam ediyor.

Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Arkeoloji Kısmı Öğretim Üyesi ve Hafriyat Lideri Doç. Dr. Kimiyoshi Matsumura, İHA muhabirine yaptığı açıklamada, tabletin, Hitit hükümdarının ve kraliçesinin Hurrice dini merasimler gerçekleştirdiğini gösterdiğini belirtti. Hurrice yazılı tabletin Anadolu’da yalnızca Boğazköy, Ortaköy ve Kayalıpınar’da bulunduğunu tabir eden Matsumura, dördüncü yerleşke olarak da Büklükale’de bulunmasının şaşırtan olduğunu söyledi.

“Hitit kraliyet ailesiyle bağlantılı olduğunu gösteriyor”

Matsumura, “Hurrice tabletin bulunması, Hitit hükümdarının ve kraliçenin gelip burada Hurrice dini merasimler yaptığını gösteriyor. Buraya geldiği kesin. Tahminen de bir mühlet burada ikamet etmiş de olabilirler fakat tam olarak bilmiyoruz. Hurrice yazılmış tablet Anadolu’da yalnızca üç yerleşkede bulunuyor: Boğazköy, Ortaköy (Çorum), Kayalıpınar (Sivas). Buralarda Hitit kraliyet ailesinin oturduğunu kesin olarak biliyoruz. Dördüncü olarak bulunan Büklükale’nin nasıl bir kent olduğu aşikâr değil. Neden burada Hurrice tablet bulundu? Bu, Hitit kraliyet ailesiyle bağlantılı olduğunu gösteriyor. Çok değerli kentlerden biri olması gerekiyor” dedi.

Anadolu’da yalnızca Boğazköy, Ortaköy ve Kayalıpınar’da Hurrice yazılı tabletlerin bulunduğunu söz eden Matsumura, Büklükale’de de Hurrice yazılı bir tabletin ortaya çıktığını belirtti. Matsumura, bu tabletin Hitit kraliyet ailesiyle de bağlı olduğunu düşünüyor. Ayrıyeten, yalnızca Katapa’da bulunan Hurrice yazılı duanın Büklükale’de de ortaya çıkmasının sırrını araştırmaya devam edeceklerini kaydetti.

“Katapa ismi neden burada?”

Tabletin büyük bir keşif olduğunu anlatan Matsumura, “Hititçe nasıl dua edilmesi gerektiği yazılıyor, Hurrice ile dua metinleri yazılmış. Bu metinde en büyük keşif ya da sürpriz olarak gördüğümüz şey, Katapa isimli bir kent isminin ortaya çıkması. Katapa isminin neden Büklükale’de ortaya çıktığı şimdi belirli değil. Katapa’da yapılması gereken bu dua neden Büklükale’de bulundu? Bu büyük sırrı çözmek gerekiyor” biçiminde konuştu.

“Büklükale’de bulunması çok şaşırtıcı”

Matsumura, tablette ismi geçen Tarhuntarado’nun, 1890’larda Mısır’da Amarna kentinde bulunan tablette de isminin geçtiğini belirterek, “Ayrıca, bu tabletin içinde şahsi isimler de yer alıyor. Bu şahsi isimlerden en kıymetli isim; Arzava hükümdarı Tarhuntarado’nun ismi. Arzava hükümdarı Tarhuntarado’nun ismi, 1890’larda Mısır’da, Amarna kentinde bulunan tabletlerde tespit edilmiş. Amarna kenti, dünyaca meşhur olan Tarhuntarado’nun babası, IV. Amenhotep tarafından inşa edilmiş olan başkentti. Orada bulunan tabletin içinde IV. Amenhotep’un babası, III. Amenhotep tarafından Arzava hükümdarı Tarhuntarado’ya gönderilmiş olan mektup bulundu. O mektupta Boğazköy’ün istila edilmiş olduğunu söylüyor. Arzava hükümdarı ile diplomatik evlilik yaparak bağları güçlendirmek istediğini gösteriyor. O denli büyük bir olayda kelamı geçen hükümdarın isminin Büklükale’de bulunması çok şaşırtıcı” diye konuştu.

İHA

Japon arkeolog buldu, Hitit İmparatorluğu’na ait sırlarla dolu 3 bin 300 yıllık tablet

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bizi Takip Edin